विदेश जानु कि नेपालमै केही गर्ने?

विदेश जानु कि नेपालमै केही गर्ने?

यो प्रश्न अहिले नेपालका हरेक युवाको मनमा उठिरहेको छ। गाउँदेखि शहरसम्म, शिक्षितदेखि अशिक्षितसम्म सबैले एकपटक यो विषयमा गम्भीरतापूर्वक सोचेका छन्। यो कुनै सामान्य प्रश्न मात्र होइन, यो एउटा यस्तो जटिल द्वन्द्व हो जसले व्यक्तिको जीवनको दिशा, परिवारको भविष्य र समग्र देशको विकाससँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्छ। नेपालको वर्तमान अवस्थालाई हेर्दा, यो द्विविधा अझै बलियो हुँदै गएको छ।

विदेशको मोह र त्यसका कारणहरू

नेपालमा बेरोजगारी, राजनीतिक अस्थिरता, भ्रष्टाचार र सीमित अवसरहरूको कारणले युवाहरूमा निराशा बढ्दो छ। राम्रो शिक्षा हासिल गरेर पनि आफ्नो योग्यता अनुसारको काम नपाउनु, सानोतिनो काम गर्दा पनि भविष्यको सुनिश्चितता नहुनु, र दैनिक जीवनयापनका लागि संघर्ष गरिरहनुपर्ने बाध्यताले धेरैलाई विदेश पलायन हुन बाध्य बनाएको छ।

विदेशमा पाइने उच्च तलब, राम्रो जीवनशैली र सुरक्षित भविष्यको कल्पनाले युवाहरूलाई लोभ्याएको छ। युरोप, अमेरिका, अस्ट्रेलिया, जापान, दक्षिण कोरिया लगायतका विकसित देशहरूको चकाचौंधले उनीहरूलाई आकर्षित गरेको छ। खाडी मुलुकमा जानेहरू पनि छन् जसको उद्देश्य छोटो समयमै धेरै पैसा कमाएर परिवारको आर्थिक अवस्था सुधार्नु हो। अहिले विदेशबाट आउने रेमिट्यान्सले नेपालको अर्थतन्त्रलाई टेवा दिएको छ, तर यो सँगसँगै देशको बौद्धिक र शारीरिक शक्ति पनि बाहिरिइरहेको छ।

नेपालमै केही गर्ने चुनौती र सम्भावना

विदेश जाने निर्णय जति सजिलो देखिन्छ, नेपालमै बस्ने र केही गर्ने निर्णय त्यति नै चुनौतीपूर्ण छ। नेपालमै बसेर केही गर्न चाहने युवाहरूले धेरै बाधा-अवरोधको सामना गर्नुपर्छ। सरकारी संयन्त्रमा व्याप्त ढिलासुस्ती, भ्रष्टाचार, लगानीका लागि आवश्यक पुँजीको अभाव, र बजारको सीमितताले उनीहरूको मनोबल कमजोर बनाउन सक्छ।

यद्यपि, नेपालमै केही गर्ने सम्भावनाहरू पनि कम छैनन्। कृषि, पर्यटन, जलविद्युत, सूचना प्रविधि, हस्तकला जस्ता क्षेत्रमा नेपालले ठूलो सम्भावना बोकेको छ। यदि हामीले यी क्षेत्रहरूमा नयाँ सोच र प्रविधिसँगै लगानी गर्न सके, बेरोजगारीको समस्यालाई धेरै हदसम्म समाधान गर्न सकिन्छ। अहिलेका युवाहरूमा नयाँ आइडिया र उद्यमी सोचको कमी छैन। उनीहरूले विभिन्न स्टार्टअप र उद्यमहरू सुरु गरिरहेका छन्। सरकारी नीति र बैंकहरूले सहयोग गरेमा यी युवा उद्यमीहरूले देशको आर्थिक विकासमा ठूलो योगदान पुर्याउन सक्छन्।

नेपालमा सानो लगानीबाट पनि राम्रो आम्दानी गर्न सकिने उदाहरणहरू प्रशस्त छन्। अर्गानिक कृषि, होमस्टे, इ-कमर्स, साना उद्योग, र सेवा क्षेत्रमा गरिएका सफल प्रयासहरूले अरूलाई पनि प्रेरित गरिरहेका छन्।

विदेशबाट फर्किएकाहरूको अनुभव र योगदान

विदेश गएर धेरै पैसा कमाउने सपना बोकेका सबै सफल हुन्छन् भन्ने छैन। धेरैले विदेशमा शारीरिक र मानसिक तनाव झेल्नुपरेको छ। परिवारबाट टाढा हुनुको पीडा, विदेशी भूमिमा एक्लोपनको महसुस, र कामको अत्यधिक बोझले उनीहरूको जीवनमा नकारात्मक असर परेको छ।

तर, विदेशमा सिकेको सीप, ज्ञान, र पूँजी लिएर नेपाल फर्किनेहरूले देशको विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याइरहेका छन्। उनीहरूले आधुनिक कृषि प्रविधि, पर्यटन व्यवस्थापन, र नयाँ उद्यमका क्षेत्रमा लगानी गरी नयाँ रोजगारीका अवसर सिर्जना गरिरहेका छन्। विदेशमा बस्दा सिकेको अनुशासन, मेहनत गर्ने बानी, र नयाँ प्रविधिको ज्ञानलाई नेपालमा उपयोग गर्न सकेमा यसले देशको विकासको गतिलाई तीव्रता दिन सक्छ।

एक ऐतिहासिक र वर्तमान दृष्टिकोण

विगतमा नेपालमा अवसरको कमी थियो। शिक्षा र चेतनाको स्तर पनि कम थियो। तर, अहिले शिक्षामा पहुँच बढेको छ। युवाहरूमा देश-विदेशको बारेमा जानकारी छ। सामाजिक सञ्जाल र इन्टरनेटले गर्दा उनीहरू नयाँ विचार र प्रविधिमा सजिलै पहुँच राख्न सक्छन्।

नेपालको भौगोलिक अवस्था, प्राकृतिक सौन्दर्य र सांस्कृतिक विविधताले यहाँ पर्यटनको विशाल सम्भावना छ। यहाँको जैविक विविधता, हिमाल र नदीनालाले यसलाई जलविद्युत र कृषिका लागि उपयुक्त बनाएको छ। यी प्राकृतिक सम्पदाहरूलाई सही ढंगले उपयोग गर्न सकेमा हामीले विदेश पलायनलाई रोक्न सक्छौं।

अन्तिम निर्णय र भविष्यको बाटो

अन्ततः, यो एउटा व्यक्तिगत निर्णय हो। कसैका लागि विदेश गएर कमाउनु र परिवारलाई सहयोग गर्नु आवश्यकता हुन सक्छ, भने कसैका लागि नेपालमै बसेर केही गर्ने इच्छा र सपना।

हामीले सोच्नुपर्ने कुरा के हो भने, यदि सबै युवाहरू विदेश गए भने नेपाललाई कसले बनाउँछ? देशको विकास र समृद्धि कसको काँधमा आउँछ? सरकारले युवाहरूलाई देशमै बस्ने वातावरण सिर्जना गर्न जरुरी छ। नयाँ अवसरहरू सिर्जना गर्ने, सुलभ ऋण उपलब्ध गराउने, र लगानीमैत्री वातावरण बनाउने काममा सरकारले ध्यान दिनुपर्छ।

युवाहरूले पनि आशावादी हुन जरुरी छ। छोटो समयको आर्थिक लाभभन्दा दीर्घकालीन भविष्यको बारेमा सोच्नुपर्छ। आफ्नो देशमा नै बसेर, आफ्नो माटोमै पसिना बगाएर सफल हुनुको आनन्द र सन्तुष्टि बेग्लै हुन्छ। नेपालमा नै बसेर केही गर्न चाहनेहरूका लागि हरेक चुनौती एउटा नयाँ अवसर हो।

तपाईंको विचारमा, नेपाललाई युवा पलायनबाट रोक्न के कस्ता उपायहरू अपनाउन सकिन्छ? आफ्नो प्रकृया दिनुहोस |