विपत्तिपछि आफ्नो घर, बा–आमा र भविष्य खोजिरहेको एउटा बालकको कथा
मेरो भविष्य
बिहान गाँस खुवाएर,
हात हल्लाउँदै स्कुल पठाएका मलाई,
एकैछिनमा के भयो यस्तो,
म बुझ्नै सकिनँ।
घर फर्किँदा बास छैन,
खाने एक गाँस छैन,
बा–आमाको सास छैन,
खोज्दा कतै लास छैन।
बिहान सम्म त
आमाको हातले मेरो कपाल सजिएको थियो,
ढिलो नगर्नु है भन्दै
ढोका सम्म आएर हेरि रहेकी थिइन्।
बाले पनि यसै भन्नु भएको थियो,
राम्रोसँग पढ है,
तँ ठूलो मान्छे बन्नुपर्छ,
तैले घरको दुःख फेर्नुपर्छ।
जिम्मेवारीको खाका कोर्नु पर्छ
बुदेस कालमा हामीलाई हेर्नुपर्छ
म किताब बोकेर निस्किएको थिएँ,
झोलाभित्र कापी थियो,
कलम थियो,
र मनभित्र एउटा सानो सपना थियो।
कसलाई थाहा थियो र
म फर्केर आउँदा
फर्किने त्यो बाटो रहने छैन,
बस्ने त्यो घर रहने छैन,
खेल्ने त्यो आँगन रहने छैन।
तेही आगन
जहाँ आमाले बिहान पानी छर्किन्थिन्,
आज त्यहाँ हिलो मात्रै छ।
जहाँ बाले साँझ बसेर
दिनभरको थकान बिसाउनु हुन्थ्यो,
आज त्यहाँ ढुंगा र भग्नावशेष मात्रै छ ।
हो तेही आगन
जहाँ म खेल्थेँ,
जहाँ म हाँस्थेँ,
जहाँ म रिसाउँथेँ,
अनि आमाको काखमा निदाउँथेँ,
आज त्यो ठाउँलाई
म आफैँले चिन्न सकिरहेको छैन ।
म के गरौ कसो गरौ भए
म अलमल भए
म तेही ढलमल भए
अनि .. अनि ..
म चिच्याएँ र भने
“आमा…!”
पहाडले मेरो आवाज फर्कायो,
तर आमाले फर्काइनन्।
म कराएँ,
“बा…!”
हावाले मेरो आवाज बोकेर गयो,
तर बाको आवाज आएन।
मानिस हरू दौडिरहेका थिए,
कोही कसैलाई खोज्दै थिए,
कोही रोइ रहेका थिए,
कोही ढुंगा पल्टाउँदै थिए,
कोही हात जोडेर
आकाश तिर हेरि रहेका थिए।
म भने त्यहीँ उभिएर सोचिरहेको थिएँ,
मेरो घर कहाँ गयो?
मेरो परिवार कहाँ गयो?
अनि
मेरो भविष्य कहाँ गयो?
हिजोसम्म मलाई
भोलिको चिन्ता थिएन।
भोलि स्कुल जान्छु,
गृहकार्य गर्छु,
साथीहरूसँग खेल्छु,
सबै संग्ग रमाउछु
मेरो भोलि यत्तिकै सरल थियो।
तर आज
“भोलि” भन्ने शब्द नै
मलाई डर लाग्ने भएको छ।
किनकि आज
मेरो किताब भिजेको छ,
कापी भिजेको छ
पोसाक भिजेको छ,
तर त्योभन्दा धेरै
मेरो मन भिजेको छ।
गुरुले पढाउनुभएको थियो,
“परिवार नै पहिलो विद्यालय हो।”
अब मेरो विद्यालय कहाँ छ गुरुबा?
गुरुले भन्नुभएको थियो,
“आमाबुबा नै पहिलो भगवान् हुन्।”
अब मेरा भगवान् कहाँ छन्?
तेही पर एक मन्दिर अझै उभिएको छ,
तर मेरो घर किन उभिएन?
भगवान्,
तिमी सबैको कुरा सुन्छौ भने
मेरो एउटा प्रश्नको उत्तर देऊ न,
म सानो थिएँ,
मेरो के गल्ती थियो?
मेरो परिवार को के गल्ति थियो ?
अनि मेरो समाज मेरो देस को
हामीले त
ठूलो महल मागेका थिएनौँ,
सुनचाँदी मागेका थिएनौँ,
हामीलाई त
त्यही सानो घर काफी थियो।
आमाको हाँसो काफी थियो,
बाको काँध काफी थियो,
दुई छाक गाँस काफी थियो,
बस्ने बास काफी थियो
र एउटा सुरक्षित रात काफी थियो।
आज राहतको पालमुनि बसेर
म रात काटिरहेको छु।
वरिपरि मानिस छन्,
तर म एक्लो छु।
खाना दिने हात छन्,
तर आमाको हात छैन।
सान्त्वना दिने आवाज छन्,
तर बाको आवाज छैन।
कसैले मेरो टाउको मुसारेर भन्छ,
“नरोऊ बाबु।”
तर म कसरी नरोऊँ?
आँसु रोक्नलाई पनि त
एउटा आफ्नै मान्छे चाहिँदो रहेछ।
म राति आँखा बन्द गर्दा
अझै आमालाई देख्छु।
खान बोलाइ रहेकी जस्तो
बा लाई देख्छु,
डराउनु हुँदैन है हेर
म छु नि भने जस्तो
अनि म झसङ्ग ब्युँझन्छु।
वरिपरि पाल हल्लि रहेको छ
बाहिर पानी परि रहेको छ ,
आज मेरो छेउमा
बा छैनन् ,
आमा छैनन् ।
अहिले
मलाई लाग्छ,
सपना त त्यो बिहान थियो,
तर वास्तविकता यही रात हो।
मेरो देशका ठूला मान्छेहरू हो,
म एउटा सानो बालक हुँ।
मलाई राजनीति आउँदैन,
मलाई भाषण आउँदैन,
म योजना, बजेट, नीति
केही बुझ्दैन
मलाई यत्ति मात्र थाहा छ,
म फेरि स्कुल जान चाहन्छु।
म फेरि किताब समाउन चाहन्छु।
म फेरि राति डर नलाग्ने
एउटा घरमा सुत्न चाहन्छु।
मलाई कसैले दया नगरोस्,
मलाई अवसर देओस्।
मलाई अनाथ भनेर नहेरोस्,
मलाई देशको सन्तान भनेर हेरोस्।
किनकि
मेरा बा आमाले देखेको सपना
अझै मभित्र बाँचेको छ।
बाले भनेको कुरा ,
पढेर ठूलो मान्छे बन्नुपर्छ।
अनि आमाले,
कहिले नहार्नु भनेको
हो आमा,
म हार्दिनँ।
म रोए पनि उठ्नेछु।
म टुटे पनि जोडिनेछु।
म डराए पनि अघि बढ्नेछु।
किनकि
तपाईंहरूको अन्तिम सपना
अब मेरो जिम्मेवारी बनेको छ।
म फेरि किताब किन्नेछु,
म फेरि अक्षर चिन्नेछु
म फेरि भविष्य लेख्नेछु।
तर मेरो एउटा विन्ती छ,
मेरो जस्तो भविष्य
अर्को कुनै बालकको नबनोस्।
स्कुल गएको बच्चाले
फर्केर आउँदा घर खोज्न नपरोस्।
घर भग्नावशेष पल्टाउदै
बा आमा खोज्न नपरोस्।
परिवार फोटो छातीमा च्यापेर
रात काट्न नपरोस्।
कुनै आमाले
आफ्नो सन्तानको झोला भेटेर
सन्तान नपाउने अवस्था नआओस्।
कुनै बाले
आफ्नो छोराको जुत्ता चिनेपछि
आकाशतिर हेरेर रुन नपरोस्।
देश बनाउनेहरू हो,
पुल बलियो बनाइ दिनुहोस्,
बस्ती सुरक्षित बनाइ दिनुहोस्,
नदीको बाटो बनाइ दिनुहोस्,
पीडाको आवाज सुनी दिनुहोस्।
विपत्ति आएपछि
हात जोडेर श्रद्धाञ्जली दिनुभन्दा,
विपत्ति आउनुअघि
जीवन जोगाउने व्यवस्था गरिदिनुहोस्।
हामीलाई राहत मात्र होइन,
सुरक्षित भविष्य चाहिएको छ।
हामीलाई सहानुभूति मात्र होइन,
फेरि उभिने आधार चाहिएको छ।
हामीलाई भाषण होइन,
बाँच्न सक्ने देश चाहिएको छ।
म आज
हिलो लागेको कापीबाट
एउटा सफा पाना निकाल्दै छु।
त्यो पानामा
फेरि आफ्नो नाम लेख्दै छु।
पहिलेभन्दा अलि काँपेको हातले,
तर पहिलेभन्दा धेरै हिम्मतले।
म लेख्दै छु,
“मेरो भविष्य अझै सकिएको छैन।”
मेरो घर बग्यो,
तर सपना बगेको छैन।
मेरो संसार टुट्यो,
तर हिम्मत टुटेको छैन।
मेरा बा–आमा देखिँदैनन्,
तर उहाँहरूको आवाज
अझै मेरो मनमा छ।
“पढ है बाबु…भनेको
हार नमान है…भनेको
आमा,
म पढ्नेछु।
बा,
म हार मान्ने छैन।
एक दिन
म यही देशमा उभिएर
अरू कसैको घर जोगाउने मान्छे बन्नेछु।
कसैको सपना बचाउने मान्छे बन्नेछु।
कसैको बालक
म जस्तै सडकमा उभिएर
मेरो भविष्य कहाँ छ?
भन्दै रुन नपरोस् भनेर,
म आफ्नो भविष्य आफैँ बनाउनेछु।
आज मसँग
बास छैन,
गाँस छैन,
बा–आमाको सास छैन,
खोज्दा कतै लास छैन।
तर मसँग अझै
एउटा कुरा बाँकी छ,
आशा।
र यही आशाबाट
म फेरि आफ्नो घर बनाउनेछु,
आफ्नो जीवन बनाउनेछु,
आफ्नो देश बनाउनेछु।
किनकि म
विपत्तिले बाँकी राखेको
एउटा बालक मात्र होइन,
म भोलिको नेपाल हुँ।
म मेरो बा–आमाको सपना हुँ।
म नै मेरो भविष्य हुँ।
— दिल अबिरल
